mijn man doet ook wat leuks
Gedenkbeelden
De laatste jaren heb ik mij gespecialiseerd in het vormgeven van graf- monumenten. Per toeval kwam ik er mee in aanraking en na een oriënterende wandeling over een begraafplaats werd me al snel duidelijk hoe ik het niet wilde. Grijze, eenvormige stenen gegroepeerd volgens de systematiek van een jaren zeventig nieuwbouwwijk.
Het bracht mij bij de vraag hoe ik zelf mijn dierbaren zou willen herdenken. Grijs en eenvormig was daarop niet het antwoord. Mensen zijn niet grijs en eenvormig. Mensen zijn kleurrijk en uniek en maken deel uit van een groter geheel. De mensen om hen heen herinneren zich een uniek persoon. En die unieke persoon beeld ik liever uit in kleuren en vormen die bij die persoon passen. Mijn beelden vertellen iets over de persoon die iemand geweest is. Over wat die persoon heeft betekend voor de achterblijvers. Over herinneringen. En dat mag in kleur.
Begeleiding bij het maken van grafmonumenten
Steeds vaker komt het voor dat mensen zelf een aandeel willen in het maken van een grafmonument. Iemand komt met een eigen ontwerp of wil begeleiding bij het zelf ontwerpen. Of een gezin met wil graag zelf een deel mozaïeken of bijvoorbeeld een bijdrage leveren in de vorm van elementen van keramiek. Ik sta daar open voor omdat ik geloof dat het kan helpen in een rouwproces.
'Oneindige liefde; in de lemniscaat komt alles samen' |
Tulpen; wat één tulpje kan betekenen... |
'Voor Ems' |
'Panta rhei' |
'Urnsteentje voor Monique' |
'Beeld voorTheo' |
'Monument voor Nina' |
'Golven' |
'Count on us' |
'Ondergaande zon' |
'Muziek' |
'Bloemen op de IJssel' |
'Verbondenheid in blauw' |
'Herfstbladeren' |
'Tulpen' |
'Boom' |
'Icoon' |
'Seringen' |
'Gedenkbeeld voor Lène' |
'Klimt' |
'Open doekje' |
'Bevroren water' |
'Steen voor Hakija', zie ook projecten |
Oneindige liefde: in de lemniscaat komt alles samen
Vóór Wim overleed waren ze met het hele gezin in Nieuw Zeeland. Op een kleiworkshop daar maakte Wim een afbeelding van Pakia, the whalerider (figuur uit de Maori mythologie). De kinderen wilden de whalerider heel graag verwerkt zien in het grafmonument. Zijn vrouw vond de lemniscaat een belangrijke vorm om te gebruiken als symbool voor oneindige liefde. Ze wilde ook graag dat het monument een luchtige uitstraling zou hebben en dat het over 20 jaar misschien wel in de tuin te plaatsen zou zijn.
In de lemniscaat komt alles samen. De eeuwige liefde in de vorm van rode en groene harten, vogels die met de vorm meevliegen en de whalerider die door de kinderen zelf bij mij in het atelier gemaakt is.
Keramiek en rvs.
Tulpen; wat één tulpje kan betekenen...
De opdrachtgever gaf aan geen uitbundige vormgeving te willen. Haar moeder was nogal verbitterd geworden in het leven en daaruit voortvloeiend hield ze niet van opsmuk en overdreven gedoe. Haar leven was niet echt vrolijk. Toch was er een lichtpuntje in haar leven en dat was haar kleindochter. Zij was in staat haar grootmoeder blij te maken.
Ik heb gekozen voor beton en matte, zwarte tegeltjes om de soberheid weer te geven waarmee de moeder in het leven stond. Uit het midden van de zwarte tulpen groeit een vrolijke tulp die de vreugde weergeeft die haar kleindochter voor haar betekende.
Mozaïek en keramiek op beton. 80x180 cm.
Weerspiegeling
Ems was lerares handvaardigheid van beroep. Door de ziekte van Parkinson was zij niet meer in staat haar beroep uit te oefenen. Haar creativiteit vond een uitweg in het maken van expressieve schilderijen waarbij heldere kleuren en sterke contouren de boventoon voerden. Vrolijke schilderijen met onderwerpen als dieren en vissen.
Ems haar man had een hengelsportzaak en daardoor was zij sterk betrokken bij de natuur, het water en de vissen. Dit was voor haar een inspiratie bron die terug te vinden is in een aantal schilderijen: grote zalmen die tegen de stroom op zwemmen.
Het zijn de thema's die terug komen in haar grafsteen.
Glas en metaal op beton. 90x200 cm.
Het pluisje van de paardebloem
Ria had het niet gemakkelijk gehad in haar leven. Door een psychische aandoening liep het leven niet altijd liep zoals zij zelf graag wilde. Ze was creatief en hield van werken met klei, naaien, tuinieren en schilderen. Ria was bovendien een zachtaardige vrouw en erg zorgzaam. Ze hield erg van de natuur, van dieren, vogels, de zee. Het zijn elementen die haar dochter graag terug wilde zien in een grafmonument. Eén van Ria’s uitspraken was dat ze zich vaak 'stuurloos voelde als het pluisje van de paardenbloem'; zonder richting en gedragen door de wind.
In de overspringende visjes kwam zowel Ria’s liefde voor natuur en zee tot uiting als het feit dat ze van sterrenbeeld vissen was.
Over de bol heen springen visjes van brons. Ze komen aan de ene kant boven en gaan aan de andere kant onder en vormen daarmee een ononderbroken cirkel. De cirkel van visjes staat voor de kringloop der dingen en daarmee voor de eeuwigheid. Op de achtergrond is de zee zichtbaar die behalve de leefwereld van de vissen ook een symbool is voor oneindigheid en een onophoudelijke stroming.
Tussen de zee en de zon waaien pluisjes van een paardenbloem weg. Bovenop de halve bol schittert een zon van glasmozaïek met bladgoud. De zon vertegenwoordigd het feit dat we eigenlijk allemaal streven naar warmte en lichtheid in ons bestaan.
Mozaïek en brons op keramiek. Doorsnede 50 cm.
Springlevend in ons hart
Monique hield van het leven en leefde haar leven op een extraverte en positieve manier. Ze was er vooral voor anderen. Monique was een natuurmens. Ze was vaak in de buitenlucht te vinden en hield van wandelen en zeilen. De natuurelementen waarvan zij hield zijn in de urnsteen terug te vinden. De wind die de kracht van het water in de zeilen symboliseert en tegelijk de stoere en sportieve elementen van haar karakter laat zien. De bloemvorm met het gouden hart en de dartele vlinders waarin haar zonnige karakter terugkomt en de betekenis die ze voor anderen had.
Keramiek, glasmozaïek, metaal. Doorsnede 40 cm.
Voor een bijzondere man
Theo was al enkele jaren terug overleden maar zijn vrouw Aleid was er nog niet toe gekomen om een grafmonument te laten maken. Nu was het zover. Op het kleine begraafplaatsje van het Noord Drentse dorpje moest een bijzondere grafsteen komen. Voor haar man Theo en voor haarzelf in de toekomst. Een dubbele steen dus.
Theo was een onconventionele man. Iemand die zweeg wanneer er niets te zeggen was en op het juiste moment de juiste tekst had. Een emotioneel vuurvat. Zo beschreef zijn vrouw hem. Een man met passie die heftig en onverschrokken kon zijn. Maar ook weer een super goede luisteraar. Kortom, een ongekunstelde man. Een man van tegenstellingen. Daarbij voelde Theo een sterke verbondenheid met de natuur. De natuur van bossen en wolven maar ook de ruwheid van het landschap en de zee van Curaçao.
Ondanks werk in het westen was hun standplaats in het noorden van het land. In een klein dorpje aan dezelfde weg als waaraan de kleine begraafplaats ligt. Te paard rijdt zijn vrouw nog wel eens over de begraafplaats. Langs het graf van Theo. Soms alleen en soms met familie. En vaak stoppen ze dan even om op het graf van Theo te picknicken.
Met dit verhaal kon er uit deze opdracht bepaald geen standaardsteen voortvloeien. En dat hoefde ook niet. Er was alle ruimte om een onconventionele vorm te ontwerpen. Een vorm grillig als de natuur en passend bij een bijzonder mens.
Glas op metaal. 190x200 cm
Op vleugels gedragen
Nina was een open persoonlijkheid en was creatief en kunstzinnig. Het was voor de familie duidelijk dat er een dynamisch kleurrijke steen op haar graf moest komen. Haar dochter maakte een blauwe engel die het uitgangspunt was in het ontwerp. Warme tinten en heldere blauwen waren de kleuren van Nina. Het werd een lentegroen met daarin witte vleugels en rood, geel en roze getinte bloemetjes. Een lenteveld in beweging. De asymmetrische vorm van de steen geeft weer dat haar familie haar overlijden ervoer als een te vroeg beëindigd leven.
Beton, glas en keramiek. 190x90 cm.
Symbool van samenzijn
Haar man was al vijftien jaar geleden overleden. Zijn graf lag op het algemene deel van de begraafplaats. Na vijftien jaar moest het graf geruimd worden. Ze kon kiezen tussen het herbegraven van de stoffelijke resten in een verzamelgraf of het kopen van een nieuw graf. Er werd gekozen voor het laatste. Een familiegraf met een mooi gedenkteken erop. Hun gezamenlijke liefde is altijd de oude zalmschouw geweest, waarop ze samen zoveel beleefd hebben, ook een metafoor van hun leven. De boot stond afgebeeld op de oude grafplaat en hij moest er nu ook weer op. Ik heb hem dobberend op de golven weergegeven.
Mozaïek, keramiek, 90 x 200 cm.
Count your blessings
Beppie, zoals ze door iedereen genoemd werd, werd door haar haar kinderen beschreven als een uitbundige, optimistische, relativerende en liefhebbende vrouw. Haar grafsteen is een uitbundig monument geworden. Haar lievelingskleur azuurblauw voert de boventoon. Goud en rood paste ook bij haar kleurrijke karakter. In het centrum een rode roos van waar uit alle andere kleuren en vormen uitwaaieren.
Nog geen jaar later overleed haar echtgenoot. Ted, zoals hij door iedereen genoemd werd, werd in hetzelfde graf bijgezet. Voor hem een witte roos. 'Ted was minder extravert dan zijn vrouw, lief, vol humor, georganiseerd en betrouwbaar. Count on us'.
Glas en keramiek op beton. 200x100 cm.
Een nieuw beeld voor een bestaand graf
Ik kreeg de vraag om een nieuwe steen te maken voor een bestaand graf. De oude steen werd twintig jaar geleden geplaatst op het graf van de ex-vrouw en de dochter van haar recent overleden man. Hij wilde, ondanks zijn nieuwe huwelijk, toch graag bij zijn familie begraven worden. Zijn huidige vrouw had daar alle begrip voor maar wilde dan wel een nieuwe steen die meer bij hen beiden paste. De namen van zijn ex-vrouw en dochter wilde zij in de nieuwe steen een plaats geven omdat deze mensen ook bij zijn leven hoorden. De opdrachtgeefster wilde graag symbolen in de steen verwerkt zien van een boom met een ondergaande zon omdat haar man veel hield van deze beelden.
Glas- en keramiekmozaïek met messing op beton, 190 cm lang.
De laatste tonen van mijn leven
Muziek was voor de familie erg belangrijk en vormde een leidraad bij het ontwerp. In het leven van het overleden meisje nam muziek een centrale plaats in . De notenbalk geeft een regel weer uit haar favoriete lied: “liefde is blij zijn, een arm om je heen”. Haar naam is in messing uitgewerkt in haar eigen handschrift. De cirkel is niet compleet. Er zitten openingen in als symbool voor haar te vroeg onderbroken leven.
Glasmozaïek, messing en beton, 112 cm diameter
Alles stroomt
Inge was een levenslustige meid die positief in het leven stond. Zij was blijmoedig, vrolijk en dynamisch. Tijdens haar ziekte keerde ze terug naar Salland. Daar lagen haar wortels en daar stroomde de IJssel, de rivier waar ze zo van hield. Op de grafsteen van Inge prijken drie felgekleurde bloemen, die meegenomen worden op de stroming van de rivier.
Glas, keramiek, messing, beton, Belgisch hardsteen 200 cm lang
Verbondenheid in blauw
De twee ouders van de opdrachtgever overleden in een tijdsbestek van enkele jaren. Op het graf van zijn vader, die overleed in 2003, had hij destijds een steen laten plaatsen. Hij was echter niet tevreden over de keuze die hij toen gemaakt had en wilde de steen na de bijzetting van zijn moeder laten vervangen. Mij werd gevraagd om een steen te maken die beide ouders zou verbinden. Zijn ouders hadden twee hondjes waar ze erg dol op waren, en hij wilde graag dat ik daar iets mee zou doen. In het pad dat beide stenen doorkruist zijn pootafdrukken te zien.
Glas, epoxyhars, keramiek en messing op beton, 200 cm lang
Herinnering aan thuis
De vier dochters wilden na het overlijden van hun moeder een persoonlijk element toevoegen aan de al bestaande steen. Hun beide ouders liggen er begraven. Moeder heeft destijds de steen uitgezocht maar de dochters vonden de steen wat onpersoonlijk. Zij wilden graag een herkenbaar element toevoegen aan de steen. Een beeld dat hen deed denken aan de boerderij waar ze opgroeiden.
Keramiek met glasmozaïek op graniet, 90 cm breed
Moeder Gods van het Teken
Het verzoek van de familie was om een voor hen belangrijke icoon, ‘Moeder Gods van het Teken’, te verwerken in het grafmonument. In plaats van letterlijk een icoon weer te geven in mozaïek heb ik ervoor gekozen de voorstelling te scheiden van de achterwand en haar bovendien in lagen weer te geven zoals bij het schilderen van een icoon deze ook in lagen wordt opgezet. De icoon staat tegen een achtergrond van glasmozaïek met daarin onder meer bladgoud verwerkt.
Messing en glasmozaïek (met o.a. bladgoud) op beton, Belgisch hardsteen, 70 cm hoog
Bloeiende seringen in de winter
Rita was dol op seringen en haar man wilde dan ook graag deze bloemen op haar grafsteen verwerkt zien. Er zweeft een tros seringen boven het blauwe glas. Haar naam en data gaan er nu gedeeltelijk achter schuil.
Glas en messing op beton, keramiek, 80 cm diameter
Gedenkbeeld voor Lène
Het gedenkbeeld voor Lène is geïnspireerd op de eendjes die de overledene uit losse keien opbouwde en vervolgens in haar tuin plaatste. De eendjes zijn in een rivier van blauw glasmozaïek geplaatst en verbeelden haar drie kinderen.
Glasmozaïek, keramiekmozaïek, natuursteen
Bloemen in beweging
Ze hield erg van het schilderij 'De Maagd' van Gustav Klimt. Ze had er een reproductie van in huis hangen. Haar kinderen typeerden haar als eigenzinnig en veelzijdig. In haar grafsteen is deze beschrijving te herkennen in de golvende beweging van de steen en de drie bloemen. Twee elementen die vaak in het werk van Klimt terug te vinden zijn. Daarmee is het een eigenzinnige, kleurrijke steen geworden. In de steen zijn twee hartjes van glas verwerkt die haar beide kinderen symboliseren.
Messing, glasmozaïek, glas en messing op beton, 180 cm lang
Open doekje
De eerste steen die ik maakte was een urnsteen voor mijn moeder. Een vreemd verzoek deed ze mij toen ze me vroeg alvast een steen voor haar te ontwerpen. Mijn moeder is een kleurrijk persoon. Haar leven vult ze met haar passie voor het amateurtoneel. Deze passie is in de steen terug te vinden in het rode theaterdoek. Onder het theaterdoek "Ins blaue hinein". Mijn moeder houdt van de herfst. Op de golvende herfstwinden zweven acht herfstblaadjes. Ze staan voor de acht kinderen in haar leven. De steen staat nu in mijn atelier. Mijn moeder is 83 en nog even energiek als altijd. En dat moet nog maar even zo blijven. Die steen kan wel wachten.
Glasmozaïek op belgisch hardsteen
Elsa
Elsa was moeder van vijf kinderen. Ieder kind kreeg van moeder een eigen kleur. De kleuren zijn verwerkt in de blaadjes en die blaadjes liggen op een marmeren steen die oorspronkelijk onderdeel was van de vloer in het huis waar ze woonde en leefde. Elsa streefde naar bijzonderheid in haar leven. Dit deed ze met een haast onuitputtelijke kracht. De lijnen in de blauwe vorm geven haar intens bewogen leven weer. Het blauwe glas staat voor het tot stilstaan gekomen leven. De dichtregel op het blauwe glas zijn Elsa's eigen woorden.
Beton, glas, metaal, marmer en glasmozaïek
